Blog > Komentarze do wpisu
Jak założyć szkołę niepubliczną cz. 1

Zasady zakładania szkół niepublicznych reguluje rozdział 8 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie Oświaty (Dz. U z 2004 roku nr 256, poz. 2572, z późniejszymi zmianami). Procedura powołania szkoły niepublicznej o uprawnieniach placówki publicznej jest dość złożona, więc przepisy prawa zawarte w podanym rozdziale odsyłają zainteresowanych, zarówno do innych rozdziałów ustawy, jak i odrębnych aktów prawa oświatowego.

Kto może założyć

Podmiotami uprawnionymi do założenia szkoły niepublicznej są zarówno osoby fizyczne, jak i art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty), z wyjątkiem organów państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, które są uprawnione do zakładania i prowadzenia wyłącznie szkół i placówek publicznych. Osobami prawnymi, którym przysługuje prawo do założenia placówki niepublicznej, mogą być, np.: fundacja, stowarzyszenie czy spółka (spółka akcyjna lub spółka z o. o.).

Zgłoszenie do ewidencji 

Osoby fizyczne i prawne mogą założyć szkołę niepubliczną po uzyskaniu wpisu do ewidencji, która jest prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Treść zgłoszenia do ewidencji przewiduje art. 82 ust. 2 Ustawy o systemie oświaty.

Powinno ono zawierać:

  1. dane osoby zamierzającej prowadzić szkołę, jej siedzibę lub miejsce zamieszkania;

  2. ;określenie typu i rodzaju szkoły oraz daty rozpoczęcia jej funkcjonowania;

  3. podanie adresu szkoły oraz informację o warunkach lokalowych zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno – wychowawczych i realizację innych zadań statutowych, oraz bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy;

  4. statut szkoły;

  5. dane dotyczące kwalifikacji dyrektora i pracowników pedagogicznych, przewidzianych do zatrudnienia w szkole; dyrektor placówki niepublicznej nie musi być wyłoniony w konkursie;

  6. zobowiązanie do przestrzegania wymagań określonych w art. 7 ust. 3 ustawy, których spełnienie jest niezbędne do uzyskania uprawnień szkoły publicznej ( w wypadku szkoły podstawowej oraz gimnazjum, a także w wypadku szkoły ponadgimnazjalnej ubiegającej się o nadanie uprawnień szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności).

Właściwy organ dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz przesyła zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, którego kopię przekazuje kuratorowi oświaty i organowi podatkowemu. Wszelkie zmiany w zakresie danych wymaganych w zgłoszeniu powstałe po wpisie do ewidencji osoba prowadząca szkołę jest obowiązana zgłosić organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni do ich zaistnienia. 

Odmowa dokonania wpisu do ewidencji następuje wskutek decyzji administracyjnej, wydawanej przez organ ewidencyjny. Może być udzielona, jeżeli zgłoszenie nie zawiera wymaganych danych i mimo wezwania, nie zostało uzupełnione w wyznaczonym terminie lub gdy statut zgłaszanej szkoły jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania, nie został zmieniony.

Wyjaśnienie prawne

Art. 8 o systemie oświaty stanowi, ze szkoła podstawowa i gimnazjum mogą być tylko szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej. Oznacza to, że szkoła niepubliczna, która nie ma uprawnień szkoły publicznej nie może prowadzić nauczania jako szkoła podstawowa czy gimnazjum. Wiąże się to z tym, że niepubliczna szkoła podstawowa może działać tylko jako szkoła z uprawnieniami szkoły publicznej. Wymagania te musi spełniać na etapie rejestracji jeśli chce prowadzić nauczanie jako szkoła podstawowa od początku działalności. Nie dojdzie do wpisu do ewidencji szkoły niepublicznej, która nie ma opinii kuratora, a chce działać jako szkoła podstawowa, rejestracja byłaby bowiem bezcelowa.

Wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w razie niepodjęcia działalności przez szkołę lub placówkę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji.

Uprawnienia 

Warunkiem obligatoryjnym założenia szkoły niepublicznej na poziomie szkoły podstawowej oraz gimnazjum jest posiadanie uprawnień szkoły publicznej.

Oznacza to, że szkoła niepubliczna może wydawać uczniom świadectwa i dyplomy państwowe. Uprawnienia szkoły publicznej nadaje organ samorządu terytorialnego prowadzący ewidencję na wniosek osoby prowadzącej, jeżeli przedstawi ona pozytywną opinię kuratora oświaty.

Szkoła niepubliczna może uzyskać uprawnienia szkoły publicznej, jeżeli spełni wymagania

wymienione w art. 7 ust. 3 ustawy.

Należy do nich:

  1. realizowanie programów nauczania uwzględniających podstawy programowe wymienione w art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. a Ustawy o systemie oświaty ( programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego).

  2. realizowanie zajęć edukacyjnych w cyklu nie krótszym oraz w wymiarze nie mniejszym niż łączny wymiar obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu;

  3. stosowanie zasad klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzanie egzaminów i sprawdzianów, podanych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych ( Dz. u. Nr 83 poz. 562);

  4. prowadzenie dokumentacji przebiegu nauczania ustalonej dla szkół publicznych w Rozporządzeniu ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia prze4z publiczne przedszkola, szkoły, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji ( Dz. U. Nr 23. poz.225 z poź. zmianami);

  5. zatrudnienie nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych ( określonych w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych0 (Dz. U. Nr 15, poz. 142 z późniejszymi zmianami), posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych ( art. 7 ust. 3 pkt. 6 Ustawy o systemie oświaty).

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ MOŻE RÓWNIEŻ NADAĆ UPRAWNIENIA SZKOŁY PUBLICZNEJ SZKOLE NIESPEŁNIAJĄCEJ POWYŻSZYCH WARUNKÓW, JEŻELI UZNA JĄ ZA EKSPERYMENTALNĄ ( ART. 86 USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY).

Kurator

Należy pamiętać o tym, że zgodnie z art.8 Ustawy o systemie oświaty szkoła podstawowa oraz gimnazjum muszą mieć uprawnienie szkoły publicznej, by mogły rozpocząć działalność. Natomiast szkoła ponadgimnazjalna może funkcjonować bez uprawnień. 

Nadanie szkole uprawnień szkoły publicznej możliwe jest w dwóch trybach:

  1. Zgodnie art. 82 ust. 2a Ustawy o systemie oświaty z dniem rozpoczęcia działalności Kurator oświaty wydaje wówczas opinię po dokonaniu analizy złożonego przez osobę uprawnioną wniosku wraz z załączonymi do niego dokumentami potwierdzającymi spełniania przez szkołę kryteriów koniecznych dla nadania jej uprawnień szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności.

  2. w wypadku szkół już funkcjonujących, ale nie posiadających uprawnień, opinia jest wydawana po przeprowadzeniu kontroli zgodnie z art. 85 ust. 3. W czasie kontroli sprawdza się, czy dana szkoła spełnia wymogi przewidziane w art. 7 ust. 3 Ustawy o systemie oświaty, konieczne do uzyskania uprawnień. 

Jakie dokumenty należy złożyć w kuratorium oświaty, by uzyskać uprawnienia szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności? 

Wymagana jest następująca dokumentacja: 

1.Wniosek zawierający następujące dane

a/ dane osoby prowadzącej szkołę, jej miejsce zamieszkania lub adres siedziby, osoba prawna załącza aktualny wypis z krajowego rejestru sądowego;:

b/ nazwę szkoły ( musi być identyczna z nazwą nadaną w statucie przez osobę prowadzącą);

c/ typ szkoły ( musi być określony zgodnie z Ustawą o systemie oświaty);

d/ datę rozpoczęcia jej funkcjonowania

e/ określenie cyklu kształcenia

f/ miejsce prowadzenia szkoły( dokładny adres szkoły, nr telefonu, e – mail);

g/ zobowiązanie do przestrzegania wymagań określonych w art. 7 ust. 3 ustawy

( czyli niezbędnych do uzyskania uprawnień szkoły publicznej). 

2.Do wniosku należy dołączyć:

a/ statut szkoły;

b/ wewnątrzszkolny system klasyfikowania i promowania;

c/ zestaw programów nauczania;

d/ plan nauczania zawierający; 

- zestawienie obowiązkowych i dodatkowych zajęć edukacyjnych w danej klasie lub oddziale dla całego cyklu kształcenia wraz z przewidywaną na ich realizację liczbę godzin ( w tygodniu - dla szkół młodzieżowych), zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 ust. 3 pkt.2.

- informację dotyczącą realizacji ścieżek edukacyjnych;

e/ wykaz kadry pedagogicznej przewidzianej do zatrudnienia w szkole;

f/ uwierzytelnione kserokopie dyplomów i świadectw potwierdzających uzyskanie przez nauczycieli kwalifikacji do nauczania wskazanych przedmiotów;

g/ opis warunków lokalowych oraz wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do realizacji programów nauczania , programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;

h/ umowę z właścicielem budynku o wynajem pomieszczeń przynajmniej na okres cyklu kształcenia w wypadku nieposiadania własnego lokalu ( wymagane jest dołączenie kserokopii książki obiektu z wpisem o pozwolenie na użytkowanie

obiektu do celów oświatowych. Dokumentacja budynku

Kontrola

Jeśli organ prowadzący szkołę, która nie posiada uprawnień szkoły publicznej występuje o ich nadanie, kurator oświaty przed wydaniem opinii przeprowadza kontrolę na wniosek tegoż organu. 

Przebieg kontroli jest następujący 

Kuratorium oświaty wysyła do organu prowadzącego i dyrektora szkoły pismo, w którym informuje ( może być również fax, lub e-mail) o terminie i zakresie kontroli na co najmniej

3 dni przed jej rozpoczęciem. W ramach kontroli wizytatorzy analizują dokumentację przebiegu nauczania, przeprowadzają rozmowy z dyrektorem szkoły, nauczycielami oraz dokonują przeglądu budynku i jego otoczenia. W trakcie wizytacji dyrektor ma obowiązek przebywać na terenie szkoły. Powinien on zapewnić wizytatorom pomieszczenie do pracy oraz udostępnić dokumentację przebiegu nauczania i umożliwić przegląd bazy dydaktycznej. Następnie kurator oświaty przesyła organowi prowadzącemu opinię o spełnieniu, bądź o niespełnieniu koniecznych wymagań do uzyskania uprawnień szkoły publicznej. Jedynie uzyskanie przez szkołę opinii pozytywnej pozwala wpisać ją na listę ewidencyjną szkół posiadających uprawnienia.

Procedura uzyskiwania opinii kuratora oświaty jest zatem dosyć prosta. Jakie błędy najczęściej popełniają podmioty ubiegające się o nadanie uprawnień szkoły publicznej. Zdarza się że wniosek lub dołączona do niego dokumentacja są niepewne lub niepoprawne. Należy też pamiętać o tym, by dokumenty były podpisane przez osoby do tego uprawnione. Jeśli uchybienia tego rodzaju wystąpią, kurator wzywa organ prowadzący do ich poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie. Jeśli wady nie zostaną naprawione, opinia będzie negatywna. W konsekwencji szkoła podstawowa i gimnazjum nie będą mogły rozpocząć działalności.

Należy też pamiętać o tym, by złożyć wniosek o opinię kuratora oświaty w terminie pozwalającym na wpisanie szkoły do ewidencji, tj. przed datą rozpoczęcia przez szkołę działalności z uwzględnieniem organizacji roku szkolnego ( czyli przed 1 września).Kurator oświaty ma 30 dni na wystawienie opinii ( art. 35. Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) i 30 dni na wpisanie szkoły do ewidencji ( art. 82 ust. 3 Ustawy o systemie oświaty). Należy jednak przyjąć, ze może to zająć znacznie więcej czasu, jeśli uwzględnimy ewentualne odwołanie się od opinii/decyzji obu organów, dokonanie wszelkich czynności organizacyjno – informacyjnych oraz okres wakacji letnich etc.

Niedopełnienie terminów może, mimo uzyskania opinii pozytywnej, spowodować że szkoła rozpocznie swoją działalność z początkiem następnego roku szkolnego.

Statut szkoły

Podstawowym wewnątrzszkolnym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie szkoły niepublicznej jest statut szkoły nadawany przez organ prowadzący. Posiadanie statutu jest jednym z warunków obligatoryjnych podczas starania się o nadanie uprawnień szkoły publicznej.

Konieczne minimum zawartości statutu przedstawiono w art. 84 ust. 2 Ustawy o systemie oświaty. Powinien on obejmować:

  1. nazwę szkoły, jej typ, cel oraz zadania;

  2. imię i nazwisko osoby prowadzącej szkołę;

  3. nazwy organów szkoły oraz zakres ich działalności;

  4. opis organizacji szkoły;

  5. prawa i obowiązki pracowników oraz uczniów szkoły;

  6. sposób uzyskiwania środków finansowych na działalność szkoły;

  7. zasady przyjmowania uczniów do szkoły.

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą niepubliczną, która uzyskała uprawnienia szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności, jest obowiązany w ciągu 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia sprawdzić, czy szkoła spełnia wymagane warunki.

Niekompletność statutu spowoduje wydanie negatywnej decyzji przez organ ewidencyjny.

Kwalifikacje nauczycieli

Wymienieni we wniosku do kuratora oświaty nauczyciele, którzy mają prowadzić obowiązkowe i dodatkowe zajęcia edukacyjne, muszą posiadać kwalifikacje zarówno formalne ( tj. przygotowanie pedagogiczne), jak merytoryczne ( tj. u8kończone studia z zakresu wykładanego przedmiotu).Odrębne regulacje prawne dotyczą nauczycieli religii.

W uzasadnionych wypadkach zarówno w szkole publicznej, jak niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej może być zatrudniona osoba nie będąca nauczycielem

(art. 7 ust. 1 lit. a Ustawy o systemie oświaty). Wymagana jest wówczas zgoda kuratora oświaty.

Dotacje z budżetu samorządu

Niepubliczne szkoły i przedszkola otrzymują dotację z budżetu gminy lub powiatu, w zależności od typu placówki. Przedszkola, w tym także przedszkola specjalne oraz szkoły podstawowe i gimnazja zwykłe, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne, szkoły artystyczne i szkoły ponadgimnazjalne

o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują dotacje z budżetu powiatu. Dotacje te przysługują w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach lub szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Warunkiem uzyskania dotacji jest podanie przez osobę prowadzącą placówkę niepubliczną właściwemu do udzielania dotacji organowi planowanej liczby uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Szkoły niepubliczne nie posiadające uprawnień szkoły publicznej mogą otrzymywać dotację z budżetu powiatu. Szczegółowe zasady udzielania dotacji dla szkół i przedszkoli niepublicznych określają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, właściwych dla udzielenia dotacji, to jest rada gminy lub rada powiatu. 

Szkoły i placówki niepubliczne oraz organy prowadzące te szkoły lub placówki mają prawo do zwolnień z podatków i opłat z tytułu odpowiednio: zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych. 

Zgodnie z art. 90 ust. 2b cytowanej ustawy osoba prowadząca szkołę niepubliczną może ubiegać się o dotację na bieżącą działalność szkoły po zgłoszeniu Burmistrzowi planowanej liczby uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Podstawa prawna: 

  1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z poź. zmianami).

  2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli mniemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli ( Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1288 z poź. zmianami).

  3. Porozumienie pomiędzy Polską Radą Ekumeniczną oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej ( Dz. U. MEN Nr 3 z 2001 r.).

  4. Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli religii ( Dz. U. MEN, Nr 4 z 2000 r.).

  5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych ( Dz. U. Nr 15, poz. 142, z poź. zmianami).

  6. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzaju tej dokumentacji ( Dz. U. Nr 23, poz. 225 z poź. zmianami).

  7. Rozporządzenie Ministra edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 20007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych ( Dz. U. Nr 83, poz. 562).

  8. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół ( Dz. U. z 2002 r. Nr 51, poz. 458 z poź. zmianami). 

Opracował na podstawie literatury: mgr Marian Ligienza, Radny Rady Miejskiej, b. Dyrektor Zespołu Szkół

Literatura:

  1. Internet- www. oświata/prawo. pl
  2. edukacja. słubice.pl
  3. Dzienniki Ustaw
  4. Ustawa o systemie oświaty
  5. Karta Nauczyciela
poniedziałek, 06 lutego 2012, wolbromianie